Khái niệm hợp đồng kỳ hạn (Forward) là gì – Đặc điểm hợp đồng kỳ hạn

by

Tại Việt Nam, thị trường chứng khoán phái sinh chính thức đi vào hoạt động từ ngày 10/08/2017 và đang thu hút sự quan tâm của rất nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước. Chứng khoán phái sinh bao gồm 4 loại: Hợp đồng kỳ hạn, Hợp đồng tương lai, Hợp đồng quyền chọn và Hợp đồng hoán đổi. Bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu về Hợp đồng kỳ hạn là gì và những điều cơ bản về loại hợp đồng này.

Hợp đồng kỳ hạn là gì?

Hợp đồng kỳ hạn (Forward contract) là hợp đồng mua hay bán một số lượng nhất định đơn vị tài sản cơ sở ở một thời điểm xác định trong tương lai theo một mức giá thống nhất giữa hai bên tại thời điểm thỏa thuận hợp đồng.

  • Tài sản cơ sở: là đối tượng trao đổi, mua, bán được quy định trong hợp đồng. Tài sản cơ sở trong hợp đồng kỳ hạn có thể là hàng hóa thông thường, ngoại tệ, chứng khoán, chỉ số chứng khoán
  • Thời điểm xác định trong tương lai được gọi là ngày đáo hạn hoặc ngày thanh toán hợp đồng, là ngày mà hai bên thực hiện nghĩa vụ mua hay bán của minh.
  • Thời gian từ khi hai bên ký hợp đồng đến ngày đáo hạn được gọi là kỳ hạn hợp đồng. Mức giá thỏa thuận, áp dụng tại thời điểm ngày đáo hạn, được ấn định trước trong hợp đồng kỳ hạn được gọi là giá kỳ hạn.
hợp đồng kỳ hạn là gì
Khái niệm hợp đồng kỳ hạn là gì

Đặc điểm của hợp đồng kỳ hạn

  • Tại ngày ký kết hợp đồng, Bên mua không thực hiện thanh toán 100% giá trị hợp đồng cho Bên bán và Bên bán không thực hiện trao đổi tài sản cơ sở cho Bên mua. Mà hai hoạt động này sẽ được thực hiện tại ngày đáo hạn của hợp đồng.
  • Tại ngày đáo hạn, hai bên phải có trách nhiệm, bắt buộc phải thực hiện các nghĩa vụ của mình đã được quy định trong hợp đồng kỳ hạn ( trong đó có nghĩa vụ thanh toán tiền của Bên mua và nghĩa vụ chuyển giao tài sản cơ sở của Bên bán ).
  • Hợp đồng kỳ hạn được thỏa thuận trực tiếp giữa Bên mua và Bên bán, không qua trung gian nên loại hợp đồng này không phát sinh phí hợp đồng và không được giao dịch trên thị trường tập trung.
  • Cá nhân, tổ chức tham gia hợp đồng kỳ hạn có thể đóng vị thế là Bên bán hoặc Bên mua của hợp đồng này bằng cách ký một hợp đồng khác với Bên thứ ba và với vị thế ngươc lại là Bên mua hoặc Bên bán.
  • Hợp đồng kỳ hạn mang tính thanh khoản kém do việc chuyển nhượng vị của mình trong hợp đồng trước ngày đáo hạn không hề dễ dàng.
  • Hợp đồng kỳ hạn mang tính rủi ro cao do một bên tham gia hợp đồng không thực hiện hợp đồng khi nhận thấy lợi ích của mình bị ảnh hưởng lớn khi thực hiện hợp đồng.
đặc điểm hợp đồng kỳ hạn là gì

Ví dụ: Ngày 16/05/2021, ông A ký kết hợp đồng kỳ hạn 3 tháng với ông B, mua 01 tấn cà phê từ ông B với mức giá ấn định là 40.000đ/kg. Như vậy, đối với hợp đồng này:

  • Bên mua là ông A, Bên bán là ông B.
  • Ngày ký kết hợp đồng là 16/05/2021, ngày đáo hạn là 16/08/2021.
  • Giá kỳ hạn là 40.000 đ/kg.

Kết quả của hợp đồng kỳ hạn

Điều mà các bên tham gia hợp đồng kỳ hạn quan tâm tại thời điểm ký kết hợp đồng và tại ngày đáo hạn là mình sẽ lãi hay lỗ nếu thực hiện hợp đồng, và điều này được gọi là kết quả của hợp đồng kỳ hạn. Nếu bên mua lãi thì bên bán sẽ lỗ và ngược lại. Kết quả của hợp đồng kỳ hạn chỉ được xác định khi xác định được giá thị trường của tài sản cơ sở tại ngày đáo hạn một cách chính xác.

Gọi S(t) là giá của tài sản cơ sở tại thời điểm đáo hạn và K là giá kỳ hạn của tài sản cơ sở, được quy định trong hợp đồng.

Khi ký kết hợp đồng kỳ hạn, Bên mua luôn kỳ vọng giá tài sản cơ sở đó trong tương lai sẽ tăng lên và Bên bán luôn hy vọng giá tài sản cơ sở đó trong tương lai sẽ giảm xuống nên giá trị nhận được ở hợp đồng kỳ hạn của Bên mua và Bên bán lần lượt là S(t)-K và K-S(t).

Vì vậy, nếu S(t)>K thì người mua có lãi, người bán lỗ và ngược lại, nếu S(t)<K thì người bán có lãi và người mua lỗ.

Xem thêm:

Ý nghĩa của hợp đồng kỳ hạn

Ý nghĩa của hợp đồng kỳ hạn là phòng ngừa rủi ro cho cả Bên mua và Bên bán trước sự biến động của các yếu tố thị trường như lãi suất, tỷ giá, …. làm ảnh hưởng đến giá của tài sản cơ sở.

ý nghĩa hợp đồng kỳ

Các doanh nghiệp thường sử dụng hợp đồng kỳ hạn để cố định một khoản chi phí, thường là chi phí nguyên vật liệu, tránh sự leo thang của giá cả từ đó xác định giá bán thành phẩm, hàng hóa và đưa phương án kinh doanh hợp lý.

Các ngân hàng thương mại, các Công ty đa quốc gia hay các Công ty thường xuyên có hoạt động xuất nhập khẩu và nhà đầu tư tài chính thường sử dụng hợp đồng kỳ hạn để phòng ngừa rủi ro biến động tỷ giá làm ảnh hưởng đến giá của tài sản cơ sở.

Rủi ro của hợp đồng kỳ hạn

Các bên tham gia hợp đồng kỳ hạn sẽ phải đối  mặt với hai rủi ro chính là rủi ro thanh khoản và rủi ro thanh toán.

  • Rủi ro thanh khoản: Vì hợp đồng kỳ hạn là thỏa thuận riêng của Bên mua và Bên bán, không qua trung gian và cũng không được niêm yết trên các thị trường tập trung, các sàn giao dịch nên việc chuyển nhượng hợp đồng hoặc đóng hợp đồng bằng vị thế đối lập cũng rất khó khăn. Từ đó dẫn đến rủi ro thanh khoản khi ký hết hợp đồng cho cả Bên mua và Bên bán.
  • Rủi ro thanh toán: Thông thường thì khi sử dụng hợp đồng kỳ hạn thì bên mua sẽ không ký quỹ hay đặt cọc một số tiền nhất định cho Bên bán và Bên bán cũng không chuyển giao bất cứ tài sản cơ sở nào cho Bên mua mà các thao tác thực hiện này chỉ xảy ra khi đến ngày đáo hạn. Tuy nhiên, đến ngày đáo hạn có thể do nguyên nhân khách quan hoặc do nhận thấy sự mất lợi ích tài chính khi thực hiện hợp đồng mà một trong hai bên quyết định từ chối thực hiện nghĩa vụ hợp đồng của mình khiến cho hợp đồng không được thực hiện làm cho một trong hai bên bị mất đi lợi ích. Từ đó có thể dẫn đến rủi ro thanh toán.
rủi ro hợp đồng kỳ hạn

Ứng dụng của hợp đồng kỳ hạn

Ngày nay, trên thế giới, việc sử dụng hợp đồng kỳ hạn ngày càng phổ biến trong việc mua bán hàng hóa, ngoại tệ, chứng khoản,… giữa các cá nhân, tổ chức.

Một số loại hợp đồng kỳ hạn thông dụng trên thế giới như:

  • Hợp đồng kỳ hạn hàng hóa: tài sản cơ sở là các loại hàng hóa thực như gạo, lúa mỳ, cà phê, dầu thô,…
  • Hợp đồng kỳ hạn ngoại hối: Bên mua và Bên bán thỏa thuận mua, bán một lượng tiền tệ nhất định với tỷ giá được ấn định trước vào một thời điểm trong tương lai.
  • Hợp đồng kỳ hạn cổ phiếu/ trái phiếu: Tài sản cơ sở là cổ phiếu của một hay nhiều công ty, trái phiếu của một hay nhiều công ty, tổ chức tín dụng hoặc quốc gia.
  • Hợp đồng kỳ hạn lãi suất: là sự thỏa thuận giữa hai bên, đồng ý với một mức lãi suất ấn định trước sẽ được áp dụng cho một khoản vốn nhất định tại một thời điểm thanh toán ở tương lai.

Trên đây là những chia sẻ của đầu tư gì về hợp đồng kỳ hạn (Forward contract), hy vọng sẽ giúp ích cho các nhà đầu tư trong tương lai có thêm hiểu biết về thị trường tài chính và thị trường chứng khoán phái sinh.

Tham khảo:

Viết một bình luận

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

Về chúng tôi

Đầu tư gì là website với hơn 10 năm trong lĩnh vực đầu tư tài chính, Chúng tôi sẽ giúp bạn trong mọi lĩnh vực mà bạn đang hoạt động.

Công ty CP Giao dịch Hàng hóa ATM

CT36A Định Công, Phường Định Công, Hoàng Mai, Hà Nội

0971-552-728

024-7304-8884

cskh.globalatm@gmail.com