Công cụ phái sinh là gì? 5 công cụ phái sinh phổ biến và cách chúng hoạt động

by

Thị trường chứng khoán phái sinh đang ngày càng phát triển và nhận được sự quan tâm đặc biệt từ các nhà đầu tư. Trong bài viết này, Đầu tư gì sẽ cùng các nhà đầu tư tìm hiểu rõ hơn về công cụ phái sinh và giới thiệu cho các bạn 5 cụ phái sinh phổ biến nhất hiện nay, cùng bắt đầu nhé.

Công cụ phái sinh là gì?

công cụ phái sinh
Công cụ phái sinh là gì ?

Công cụ phái sinh ( Derivative instruments) là một công cụ tài chính mà giá trị của nó phụ thuộc vào một tài sản cơ sở đã được phát hành trước đó. Thông thường công cụ phái sinh là một hợ đồng giữa hai bên nhằm trao đổi một số lượng chuẩn tài sản thực hay tài sản tài chính theo giá đã xác định trước vào một ngày ấn định trước trong tương lai.

Tài sản cơ sở có thể là ngoại tệ, chứng khoán, hàng hoá hoặc chỉ số chứng khoán. Nếu giá trị của tài sản cơ sở trong hợp đồng thay đổ thì giá trị của công cụ phái sinh cũng thay đổi.

  • Các tính chất quan trọng cần lưu ý :
  • Các yếu tố cơ bản nhất của một hợp đồng phái sinh bao gồm: Tài sản cơ sở, giá cơ sở, ngày hết hạn và giá thực hiện.
  • Các bên tham gia hợp đồng phái sinh bao gồm bên bán và bên mua. Trong hợp đầu phái sinh, bên bán sẽ phải thực hiện một nghĩa vụ nhất định đối với bên mua tại một thời điểm trong tương lai.
  • Việc giao dịch hàng hoá phái sinh cho phép người nắm giữ có khả năng thực hiện hoá lãi, lỗ ngay cả khi họ không nắm giữ tài sản cơ sở nếu họ chọn hình thức thanh toán bằng tiền- thanh toán phần chêng giữa giá cơ sở và giá thực hiện
  • Sản phẩm phái sinh sẽ có những đặc điểm tương tự như sản phẩm bảo hiểm trong việc quản trị rủi ro, nó hoá chuyển rủi ro giữa các bên tham gia hợp đồng phái sinh. Tuy nhiên, bản chất rủi ro sẽ không thay đổi, có nghĩa là rủi ro vẫn luôn đi kèm với tài sản cơ sở.

5 loại công cụ phái sinh phổ biến

công cụ phái sinh

Công cụ phái sinh: Hợp đồng quyền chọn

Quyền lựa chọn cho phép người sở hữu nó có quyền mua hay bán một khối lượng nhất định hàng hoá với môtj mức giá xác định và trong một thời gian nhất định. Các hàng hoá cơ sở này có thể là cổ phiếu, trái phiếu, thương phẩm, đồng tiền hay hợp đồng tương lai.

Công cụ phái sinh: Quyền mua trước

Quyền mua trước là một quyền lựa chọn mua có thời hạn ngắn, có khi chỉ trong vài tuần. Quyền này được phát hành khi các công ty muốn tăng vốn bằng cách phát hành thêm các cổ phiếu thường. Quyền này cho phép một cổ dđông mua cổ phiếu mới phát hành với một mức giá đã ấn định từ trước trong một khoảng thời gian nhất định. Loại quyền này được phát hành theo từng đợt và mỗi cổ phiếu đang lưu hành được kèm theoo một quyền. Số quyền cần để mua được một cổ phiếu mới sẽ được quy định tuỳ theo từng đợt phát hành.

Công cụ phái sinh : Hợp đồng kì hạn

Hợp đồng kỳ hạn là một thoả thuận của một người mua và một người bán chấp nhận thực hiện giao dịch hàng hoá tại một thời điểm xác định trong tương lai với khối lượng xác định và với mức giá được ấn định vào ngày hôm hay. Hàng hoá bao gồm tất cả các loại hàng hoá từ nông sản, các đồng tiền cho tới các chứng khoán.

Chỉ có 2 bên được tam gia việc ký kết, giá cả cũng do hai bên thoả thuận với nhau, giá hàng hoá đó trên thị trường có thể thay đổi tăng lên hoặc giảm xuống so với mức giá đã kí kết trong hợp đồng. Do đó, dù trong trường hợp giá tăng hay giảm đều có một bên bị thiệt do đã đã đồng ý ký kết với mức giá trước đó.

Công cụ phái sinh: Hợp đồng tương lai

công cụ phái sinh

Hợp đồng tương lai đã khác phục được nhược điểm của hợp đồng kỳ hạn nhờ tính linh hoạt và được xem là một cách thức tốt hơn trong việc rao chắn rủi ro trong kinh doanh.

Những đặc điểm khác biệt căn bản so với hợp đồng kỳ hạn của hợp đồng tương lai là:

  • Niêm yết cơ sở giao dịch : Mỗi một giao dịch gợp đồng tương lai được xử lý trên một Sở giao dịch, điều này cho phép giá cả được hình thành trên cơ sở hợp lý hơn, do các bên được cung cấp đầy đủ thông tin và công khai.
  • Xoá bỏ rủi ro tín dụng :Trong các giao dịch hợp đồng tương lai được tực hiện tại sở giao dịch nên hai bên mua và bán không bao giờ biết về đối tác của mình. Công ty thanh toán bù trừ sẽ phục vụ như một trung gian trong tất các giao dịch.
  • Tiêu chuẩn hoá : Các hợp đồng tương lai được niêm yết trên sở giao dịch dòi hỏi việc giao, nhận một khối lượng cụ thể của một loại hàng hoá cụ thể cần đáp ứng được những tiêu chuẩn tối thiểu về chất lượng theo một thời hạn được ấn định trước.
  • Điều chỉnh đánh giá theo mức giá thị trường: Với hợp đồng tương lai, bắt kỳ món lợi nhuận nào cũng được giao nhận hàng ngày. Tức là nếu giá của hàng hoá cơ sở biến động khác với giá đã thoả thuận thì bên bị thiệt hại sẽ trả tiền cho bên được lợi từ việc biến động giá này thông qua công ty bù trừ.

Công cụ phái sinh: Chứng quyền

Chứng quyền là công cụ phái sinh cho phép mua mọt số cổ phần xác định của một cổ phiếu với một mức giá xác định tại một thời điểm định trước. Quyền này được phát hành khi các công ty tiến hành tổ chức lại, hoặc muốn khuyến khích các nhà đầu tư mua cổ phiếu hoặc trái phiếu nhưng có những điều kiện kiếm thận lợi. Để chấp nhận những điều kiện đó, các nhà đầu tư có một sự lựa chọn đối với sự lên giá có thể sảy ra ở cổ phiểu thường.

Chứng quyền khác vơi quyền lựa chọn ở chỗ chứng quyền có thời hạn dài hơn. Các điều kiện của chứng quyền được ghi rõ trên tờ chúng chỉ bao gồm : số cổ phiếu mua được theo mỗi chứng quyền, giá thực hiện cho mỗi cổ phiếu tại thời điểm chứng quyền được phát hành và thời hạn của chứng quyền.

Bài viết trên là toàn bộ những kiến thức cần biết về công cụ tài chính phái sinh, hi vọng sẽ giúp ích cho các nhà đầu tư.

Viết một bình luận

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

Về chúng tôi

Đầu tư gì là website với hơn 10 năm trong lĩnh vực đầu tư tài chính, Chúng tôi sẽ giúp bạn trong mọi lĩnh vực mà bạn đang hoạt động.

Công ty CP Giao dịch Hàng hóa ATM

CT36A Định Công, Phường Định Công, Hoàng Mai, Hà Nội

0971-552-728

024-7304-8884

cskh.globalatm@gmail.com